Wat is meditatie?
We weten bijna allemaal wat meditatie is en vormen er snel als niet-beoefenaar een negatieve mening over: zweverig, niet te doen, dat kan ik niet, wat heb ik eraan? Maar de intussen nu wereldwijd miljoenen beoefenaars weten inmiddels veel beter dan dat. Meditatie is een precieze techniek om de geest te laten rusten en een bewustzijnsstaat te bereiken die totaal anders is dan de normale waaktoestand. Het is het middel om alle niveaus van onszelf te doorgronden en uiteindelijk het centrum van bewustzijn binnenin ons te ervaren. Het Tibetaanse woord voor meditatie is ‘gom’ en betekent letterlijk ‘bekend worden met’. Tijdens meditatie-oefeningen gaat het erom dat je bekend wordt met jouw eigen geest. Er is de laatste jaren veel onderzoek naar meditatie gedaan en er zijn intussen veel wetenschappelijke bewijzen gevonden. De diepe ontspanning die geregelde meditatie met zich meebrengt heeft veel positieve invloed op ons gehele systeem. Het doet veel met het brein, de geest en het lichaam, zelfs de grijze hersenstof neemt toe door meditatie, zo is uit hersenscans gebleken. Deze grijze hersenstof bestaat voor het grootste deel uit zenuwcellen. Je kunt de grijze stof zien als plek waar informatie verwerkt wordt. En je wordt daarbij als beoefenaar op den duur ook meer altruïstisch. Maar eigenlijk doen de meeste mensen het om rustiger in hun hoofd en lichaam te worden. Maar het is ook bekend dat het bewustzijn verruimd wordt door meditatie en daardoor meer kennis tot ons wordt genomen. Daarnaast zijn er ook vele andere wetenschappelijk bewezen voordelen die het oplevert:
Lichamelijke verbeteringen
- Een betere synchronisatie tussen de beide hersenhelften, wat onder meer een gunstige uitwerking heeft op de sensomotorische prestaties
- Sterker immuunsysteem (door toename witte bloedcellen en actievere natural killer-cellen)
- Verminderde schrikreactie
- Alertheid en reactiesnelheid worden beter
- Het hart wordt rustiger en de doorbloeding beter
- Lagere bloeddruk
- Regulerende werking op de bloeddruk, het is daarmee vooral goed tegen hoge bloeddruk
- Verlaagt de behoefte aan alcohol en tabak
- Doet de stresshormonen dalen (cortisol)
- Versterkt het zenuwstelsel
- Vermindert slapeloosheid bij inslaap problemen en doorslapen
- Heeft een gunstige invloed op de stofwisseling
Psychische verbeteringen
- Betere focus en concentratie
- Het bevordert zelfbeheersing
- Verhoogt gevoelens van tevredenheid
- Je wordt gelukkiger
- Vergroot spontaniteit en creativiteit
- Verhoogt de emotionele stabiliteit
- Vergroot de zelfverzekerdheid
- Verhoogt het vermogen tot goed contact met anderen
- Je hersenen blijven jonger
- Je maalt minder
- Verlaagt angstgevoelens
- Vermindert depressieve gevoelens
- Verlaagt gevoelens van vijandigheid
- Ontwikkelt compassie en mededogen
- Minder angst
- Minder eenzaamheid
- Productiviteit neemt toe
Door meditatie krijg je ook een betere ontwikkelde hersenschors en synchronisatie van de beide hersenhelften. Twintig minuten per dag mediteren leidt al tot aantoonbare veranderingen in de hersenen, zo is uit onderzoek gebleken. Bij de hersenschors zien we een 20% toename van de delen die zijn verbonden met het maken van keuzes, het verwerken van zintuiglijke informatie, alertheid, concentratie en geheugen. Het gaat daarbij mogelijk om meer vertakkingen en verbindingen tussen hersencellen, een betere doorbloeding en meer gliacellen en astrocyten (dit zijn o.a. steuncellen in hersenen en zenuwstelsel). Meditatie helpt ook het ouder worden van de hersenen tegen te gaan. Het helpt de frontale cortex minder dun te worden, wat normaal wel gebeurt bij ouderdom. Bij EEG-onderzoek is ook gebleken dat bij meditatie een hoge gamma-hersenactiviteit is waar te nemen. Dit wordt geassocieerd met alertheid, concentratie en emotionele balans. Ook bleek er een betere synchronisatie tussen beide hersenhelften, wat onder meer een gunstige uitwerking heeft op de sensor-motorische prestaties. Betere synchronisatie geeft meer harmonie en rust in ons brein, ook werken onze hersenen dan veel beter. Hoe meer balans tussen de twee hersenhelften, hoe beter we ons voelen en daarnaar kunnen handelen. Vaak is bij de mens (vooral in de westerse maatschappij) de linkerhersenhelft meer dominant dan de rechterhelft. De rechterhelft weet, terwijl de linkerhelft denkt en theoretiseert.
De linker- en rechterhersenhelft
De linkerhelft wordt gebruikt voor: logica, details, feiten, woorden en taal, nu en verleden, exacte vakken, analyse, volgorde, praktisch, zoekt zekerheid, denken in woorden, zich aan de regels houden, plannen, logica, abstract denken, details, analytisch gerichte taken, organiseren, woorden onthouden, realiteit, begrippen onthouden, lineaire benadering, verbaal denken, begrippen onthouden.
De rechterhelft wordt gebruikt voor: intuïtie, gewaarwording, gevoelens, richt zich op het geheel, laat de verbeelding spreken, symbolen en beelden, nu en de toekomst, filosofie en religie, synthese, indrukken, ruimtelijke waarneming, holistisch denken, creativiteit, ritme, functioneel inzicht, patroonherkenning.
Teveel prikkels
We denken en handelen als mensen de laatste decennia veel meer vanuit onze ratio dan vanuit onze intuïtie. Het is van groot belang dat onze ratio en intuïtie weer goed in balans komen. We vertrouwen intussen steeds minder goed op onze intuïtie. Dit komt vooral omdat we steeds minder de tijd nemen om echt tot rust te komen. Door onze drukke maatschappij met al zijn hoge eisen en verwachtingen en het vele moeten zijn dit vaak teveel prikkels bij elkaar. Daarbij willen we ook nog zoveel van onszelf. Door al deze prikkels worden we steeds meer gespannen met als gevolg dat we niet meer juist kunnen handelen en goede doordachte keuzes en handelingen kunnen maken, met alle gevolgen van dien.
Het zijn ook gewoon teveel prikkels en informatie die we tegenwoordig krijgen, meer dan een gemiddeld mens aankan. Uit onderzoek is gebleken dat we tegenwoordig elke tien minuten op onze smartphone zitten, vooral omdat we vaak denken dat we anders iets “belangrijks” missen. Onder andere daardoor ontfocussen we veel minder dan we vroeger deden en krijgt ons brein te weinig rust. Ontfocussen verlaagt de activiteit van je amygdala, die onder andere signalen van stress doorgeeft. De amygdala is een subcorticale structuur die onderdeel is van het limbisch systeem. Het limbisch systeem bestaat uit een aantal hersendelen en is betrokken bij emotie en motivatie. De amygdala is dan ook betrokken bij het ervaren, verwerken en aansturen van verschillende emoties. Als dit hersengebied minder actief is word je kalmer. Daarnaast is je ‘observerend ego’ minder sterk aanwezig als je ontfocust, je hoort dan niet steeds zo’n kritisch stemmetje in je hoofd. Derde voordeel is dat je denkenergie weer wordt aangevuld, wat de kans op een burn-out kleiner maakt. Met bijkomend effect dat je je veel beter kunt concentreren, ook dus op je intuïtieve gevoel.
In de stilte tussen de gedachten hoor je de antwoorden.
Het is ook van belang om ons goed te kunnen blijven concentreren op onze intuïtie. Anders kan deze zelfs ‘opdrogen’ omdat we stelselmatig maar onze signalen blijven negeren omdat we overprikkeld zijn. Als we geen rust nemen en niet genoeg ontfocussen kan dit grote gevolgen hebben voor onze gezondheid.
Rust kalmte en eenheid
De verlangens van je Ziel
Onthoud dus dat je intuïtie een krachtig innerlijk instrument is. Om het goed te gebruiken is het belangrijk dat de geest helder is en niet overprikkeld. Als je leert keuzes te maken op basis van je zuivere intuïtie kom je dichterbij de verlangens van je Ziel en kun je die verlangens gaan waarmaken en daarnaar leven. Wordt je Intuïtie teveel overschaduwd door de ratio, logica en sociaal wenselijk gedrag, dan kun je daardoor mogelijk niet meer goed de stem van je intuïtie horen en voelen. Als je al je keuzes op basis van puur nadenken met je hoofd doet, dan doe je je Ziel veel tekort. Het is dus van belang (en gewenst) dat er een gezonde balans is tussen de ratio en het intuïtieve.
Om nog een andere oorzaak te geven dat ons brein meer belast wordt: vroeger – in de middeleeuwen – hadden we 40.000 gedachtes per dag, in de jaren tachtig 80.000 en zelfs nu in 2020 maar liefst zo’n 100.000 gedachtes per dag!!! Wij mensen zijn niet gemaakt voor zoveel gedachtes en prikkelingen en kunnen daar zelfs ziek van worden. zowel lichamelijk als psychisch. Zeker de hooggevoeligen onder ons. Vijftien tot twintig procent van de bevolking is hoogsensitief en liefst vijftien tot twintig procent is hooggevoelig. Het merendeel weet dit echter niet van zichzelf! Maar buiten dat blijkt nu een heel groot deel van onze bevolking overprikkeld te zijn door onze drukke maatschappij en de hoge verwachtingen die ons opgelegd worden (en die we onszelf opleggen). Hooggevoelig/-sensitief of niet!
Het intuïtieve weer meer gaan ontwikkelen
Om onze ratio en intuïtie meer in balans te brengen dienen we gerichte actie te ondernemen. Meditatie is daar een heel goed middel voor. Door meditatie kunnen we tot diepe rust komen en van daaruit creëren we innerlijke balans. Door frequent te mediteren raken we meer vertrouwd met onszelf en leren we onszelf beter te leren kennen en begrijpen. We ordenen en herstructureren onze gedachtes d.m.v. meditatie. De dingen die we nog niet goed hebben verwerkt worden opnieuw geanalyseerd en door de rust in de meditatie beter begrepen, opgelost en verwerkt. Naarmate deze blokkades in de geest worden opgeheven ontstaat er meer ruimte voor stilte in ons hoofd met als gevolg een kalmere geest. Door deze kalmere geest leren we beter naar de rustige stem van onze intuïtie te luisteren die in verbinding staat met ons Hogere Zelf.
Je Hogere Zelf verschaft je de juiste informatie en inzichten om beter en harmonieuzer door het leven te gaan. D.m.v. meditatie leer je weer echt contact te maken met dit Hogere Zelf, dat je kunt horen tussen je gedachtes in. Het Hogere Zelf is verbonden met je persoonlijke gids die je ooit hebt toegewezen gekregen toen je als Ziel geboren werd. Je gids leidt je en helpt je hier op aarde en verschaft je de juiste informatie die je nodig hebt om je doelen proberen te verwezenlijken. Deze doelen zijn uitgezet voor je Zielenpad voordat je werd wedergeboren hier op aarde. Je gids geeft je aanwijzingen om je Zielenpad goed te kunnen volgen. Je gids helpt je ook mee om je doelen proberen te verwezenlijken. Deze doelen heb je uitgekozen voor je je wedergeboorte maakte, om nieuwe lessen te kunnen leren hier op aarde. Je gids helpt je ook mee om te leren meer vanuit je gevoel te leven en daar proberen naar te handelen.
Hogere Zelf
Maar wat is precies je Hogere Zelf? Het Hogere Zelf is dat deel van je Ziel dat niet geïncarneerd is in je lichaam maar daar “thuis” is of aan de “andere zijde”, zoals dat ook wel wordt genoemd. De andere zijde is de plek waar we vandaan komen en waar we weer naar terugkeren als we ons stoffelijk lichaam verlaten.
Je Hogere Zelf is ongelooflijk groot en verbonden met “Alles wat is”. Het is verbonden met het kwantummechanische “Veld”. Het Hogere zelf is dus een aspect van jou dat zich bevindt in deze Hogere Dimensie waar het het gehele overzicht heeft (een soort helikopterview) en waar je altijd mee in contact kunt komen als je rustig bent.
Je werkelijke essentie
Je Hogere Zelf beschikt over een onmetelijke kennis en wijsheid en door middel van meditatie leer je daar beter op aan te sluiten. Dit deel ben je dus ook en het hoort bij jou en is zelfs het belangrijkste deel van jou om goed te kunnen functioneren hier op aarde. Je staat hiermee altijd in verbinding. Als je de sluiers van controle en angst hebt leren afwerpen voel je werkelijk hoe liefdevol dat Hogere Zelf is en hoe intelligent en allesomvattend dit is… Dit is dus je werkelijke essentie zonder de tussenkomst van je ego. Op den duur kun je leren je door dit Hogere Zelf geheel te laten leiden. Ook wel de bekende flowmomenten die je ongetwijfeld kent. Van daaruit kun je leren puur te leven in liefde en overgave… Je leert dan met de stroom mee te gaan zonder angst van controle of wat dan ook…
Je kunt dan ook nog leren om niet meer te gaan reageren op gedachtes van het ego (herkenbaar aan controle en angst, leeft vaak in het verleden of de toekomst en niet in het nu). Je wordt dan eigenlijk de waarnemer van je gedachtes en getuige ervan. Je geeft op den duur geen respons meer op deze gedachtes: ze komen en gaan en drijven als wolkjes voorbij, meer niet… Maar je kunt via je bewustzijn aandacht sturen naar een bewustzijn modus en ervaringen opdoen. Ik leg hier meer uit bij het kopje in de menubalk: Ik ben gewaarzijn. Daar leg ik de verschillende bewustzijn modussen uit.
Alles is eenheid
Naarmate de geest steeds helderder gaat worden en we meer ontspanning vinden (ook in ons lichaam) merken we dat we langzaam maar zeker meer eenheid in onszelf gaan vinden. Onze eigen liefde wordt sterker en daardoor ook de liefde naar onze medemens. We leren zien dat alles eenheid is en verbonden is met elkaar. Ze noemen dit ook wel: inter-zijn.
Als we leren de gedetailleerde kaart van de werkelijkheid te zien en wanneer we deze kaart goed lezen, zijn we vrij om te kiezen in welke richting we willen gaan. Als we gelukkig willen zijn en we de voorwaarden voor geluk kennen, heeft het creëren en cultiveren van die voorwaarden geluk tot gevolg.
Zo kunnen we uiteindelijk verlicht raken, ontwaken… Verlichting wil zeggen, dat we al die dingen loslaten, die ons lijden bezorgen. Het is praktisch en gewoon. We oefenen ons in het bewust worden van hoe lijden in onze geest opkomt, onze identificatie ermee en het leren loslaten van dit lijden. Als het lijden eenmaal is begrepen, getransformeerd en losgelaten ontstaat er ruimte voor het ontwakingsproces… dan leer je één te worden met alles wat is en kun je het non-duale pad gaan bewandelen.
Eigenlijk is meditatie een voertuig voor een groot transformatieproces naar ons ware Zelf…